فیلم «رنگ انار» (The Color of Pomegranates) شاهکار جاودانه «سرگئی پاراجانوف» که ستایش تمامی فیلمسازان بزرگ سینمای غرب را برانگیخت، فیلمی است که سالها توقیف شد و کارگردانش چندین سال حبس کشید و ممنوع الکار شد.

در دسامبر سال «هزار و نهصد و هفتاد و سه»، مقامات روسیه (شوروی سابق) حکمی تحت عنوان تعرض به یکی از اعضای حزب کمونیست صادر کردند که برایش پنج سال حبس با اعمال شاقه در اردوگاه کار اجباری سیبری را رقم زد. سه روز پیش از تفهیم اتهام او، «آندری تارکوفسکی» نامه ای به مقر اصلی حزب کمونیست اوکراین نوشت و اعلام کرد «از حیث هنری، در دنیا معدود اند اشخاصی که بتوانند همتای او شوند، او گناهکار است، اما گناهکار انزوای خویش است، ما نیز گناهکاریم که قادر به فهم ژرفنای استادی چون او نشدیم!!!».

ببینید در دنیای امروز سلبریتی زده و سرشار از یک مشت سلبریتی خودشیفته، جاهل و احمق، میزان تواضع، بزرگ منشی و شأن و منزلت کسی مثل «تارکوفسکی» تا چه حدی است که «پاراجانوف» را استاد خطاب می کند، حال آنکه پاراجانوف کرارا اعلام کرده است که سینمای خود را مدیون کارهای «تارکوفسکی» خصوصا فیلم «کودکی ایوان» وی می داند.
«رنگ انار»، زندگینامه شاعر ارمنی، «سایات نوا» (پادشاه نوا) است،
که جایی بیان می کند، «من مردی هستم که زندگی و روحش در عذاب است»، و در عین حال روایت زندگی خود پاراجانف نیز هست. این فیلم به اعماق بخش ناخودآگاه ذهن آدمی نفوذ می کند و هر فریم و قاب آن، کارکردی بمثابه آزمون های فرافکن روانشناسی دارد.

پاراجانوف این فیلم شاعرانه رقص نمایشگری را به رشته نگارههایی از نگارگری یا مینیاتور ایرانی توصیف کرده است.




